Co miesiąc płacisz składkę zdrowotną, a mimo to ubezpieczyciel przysyła rachunek. Widnieje na nim eigen risico, eigen bijdrage albo oba określenia. Te holenderskie pojęcia oznaczają różne płatności. Ich zrozumienie pomaga sprawdzić rachunek i przygotować rezerwę.
Eigen risico to roczna kwota udziału własnego przy wielu świadczeniach objętych holenderskim ubezpieczeniem podstawowym. Eigen bijdrage to ustawowa dopłata do określonych świadczeń. Może być należna również po wykorzystaniu całego eigen risico. Poniżej opisujemy zasady obowiązujące w Holandii w 2026 r., a nie polski system ochrony zdrowia.
Eigen risico i eigen bijdrage w porównaniu
Składka to opłata za posiadanie ubezpieczenia. Udział własny i dopłata mogą pojawić się dodatkowo, gdy korzystasz z opieki. Opłacanie składki nie oznacza więc pełnego zwrotu kosztów każdego leczenia.
| Pytanie | Eigen risico | Ustawowa eigen bijdrage |
|---|---|---|
| Czego dotyczy? | Wielu świadczeń z ubezpieczenia podstawowego | Określonych świadczeń, leków i wyrobów medycznych |
| Kwota w 2026 r.? | Obowiązkowo 385 €; dobrowolnie maksymalnie 500 € więcej | Zależy od świadczenia |
| Jeden limit roczny? | Tak, na osobę dla świadczeń objętych udziałem własnym | Nie ma wspólnego limitu wszystkich dopłat |
| Płatność po wykorzystaniu eigen risico? | Brak dalszego eigen risico ponad roczny limit | Dopłaty mogą nadal obowiązywać |
| Dotyczy dzieci poniżej 18 lat? | Nie | W niektórych przypadkach tak |
Dopłaty do pomocy udzielanej przez gminę podlegają innym zasadom. Ten artykuł dotyczy holenderskiego ubezpieczenia zdrowotnego. Rząd Holandii wyjaśnia różnicę oraz kolejność rozliczania kosztów.
Jak działa eigen risico w 2026 r.?
Obowiązkowy udział własny osoby dorosłej wynosi w 2026 r. 385 € na rok kalendarzowy. Płacisz pierwsze objęte ubezpieczeniem koszty, do których stosuje się eigen risico, aż do tej kwoty. Jeśli nie korzystasz z takich świadczeń, nie dostajesz rachunku tylko dlatego, że minął rok.
Załóżmy, że nie wykorzystano jeszcze Twojego eigen risico, a objęte nim ubezpieczone świadczenie kosztuje 150 €. Płacisz 150 €. Na kolejne świadczenia w tym samym roku pozostaje 235 € obowiązkowego udziału własnego. Przy każdym leczeniu nie rozpoczyna się nowy limit 385 €.
Limit obowiązuje oddzielnie dla każdej osoby. Dwoje dorosłych, którzy wykorzystają cały obowiązkowy udział własny, zapłaci łącznie 770 €. Niewykorzystana część limitu partnera nie zmniejsza Twojego rachunku. Oficjalna informacja o eigen risico opisuje również wyjątki i możliwość płatności w ratach.
Lekarz rodzinny i dzieci: ważne wyjątki
Dzieci poniżej 18 lat nie mają eigen risico przy świadczeniach objętych ubezpieczeniem podstawowym. Nie oznacza to jednak, że każde możliwe leczenie jest ubezpieczone. Nadal trzeba sprawdzać koszty nieobjęte ochroną oraz ewentualne ustawowe dopłaty.
Wizyta u lekarza rodzinnego, także w dyżurnej przychodni huisartsenpost, nie obciąża eigen risico. Inaczej może być z dalszymi świadczeniami. Badanie krwi w laboratorium, leki z apteki lub leczenie specjalistyczne mogą podlegać udziałowi własnemu, nawet jeśli zlecił je lekarz rodzinny.
Liczy się rodzaj świadczenia, a nie tylko osoba wystawiająca skierowanie. Przeczytaj rządowe wyjaśnienie kosztów lekarza rodzinnego. W razie wątpliwości zapytaj ubezpieczyciela, jak rozliczy konkretne badanie. Nie odkładaj potrzebnej opieki z powodu niezrozumiałych zasad płatności.
Do wyjątków należą też środowiskowa opieka pielęgniarska, opieka położnicza oraz kraamzorg, czyli holenderska opieka poporodowa. Za kraamzorg może jednak obowiązywać ustawowa dopłata. Zwolnienie z eigen risico nie gwarantuje zatem braku wszystkich wydatków z własnej kieszeni.
Co oznacza ustawowa dopłata?
Eigen bijdrage to część kosztów określonego ubezpieczonego świadczenia, którą zgodnie z przepisami pokrywasz samodzielnie. Może być stałą kwotą, procentem kosztów lub nadwyżką ponad limit refundacji. Rząd ustala, których świadczeń dotyczy.
Przykłady to kraamzorg, niektóre wyroby medyczne i niektóre leki. Nie istnieje wspólny limit 385 € dla wszystkich takich dopłat. Rachunek za eigen bijdrage może więc pojawić się także po wyczerpaniu eigen risico.
Dla ustawowych dopłat do leków w 2026 r. obowiązuje osobny limit 250 € na rok kalendarzowy. Nie jest to limit wszystkich wydatków na leki. Udział własny oraz koszty leków nieobjętych refundacją to odrębne sprawy. Limit lekowy nie obejmuje też automatycznie dopłat do innych świadczeń. Sprawdź aktualne zasady dopłat i zapytaj, która zasada dotyczy rachunku.
Dodatkowe ubezpieczenie może zwracać część dopłat. Sprawdź warunki i maksymalne kwoty zwrotu. Taka polisa nie zawsze obniża łączne wydatki: dodatkowa składka może być wyższa niż refundacja, z której faktycznie skorzystasz.
Przykład: najpierw dopłata, potem udział własny
Jeśli obowiązują oba mechanizmy, najpierw odlicza się ustawową dopłatę. Pozostała ubezpieczona kwota podlega niewykorzystanemu obowiązkowemu eigen risico. Następnie stosuje się ewentualny dobrowolny udział własny. Resztę płaci ubezpieczyciel.
Załóżmy, że całkowita, wyjmowana proteza zębowa kosztuje przykładowo 1 200 €, a cała kwota kwalifikuje się do refundacji. W 2026 r. ustawowa dopłata do takiej protezy wynosi 25%. Jesteś osobą dorosłą, nie wykorzystano jeszcze Twojego eigen risico i nie masz dobrowolnego podwyższenia ani dodatkowego zwrotu.
| Etap | Obliczenie | Kwota |
|---|---|---|
| Ustawowa dopłata | 25% z 1 200 € | 300 € |
| Pozostała kwota | 1 200 € - 300 € | 900 € |
| Obowiązkowe eigen risico | Z pozostałych 900 € | 385 € |
| Płaci ubezpieczenie podstawowe | 900 € - 385 € | 515 € |
| Łącznie płacisz | 300 € + 385 € | 685 € |
Dopłata 300 € nie zmniejsza więc eigen risico. Jeśli udział własny był już w całości wykorzystany wcześniej w tym roku, w tym przykładzie zapłacisz tylko 300 € dopłaty, przy pozostałych warunkach bez zmian. To ilustracja obliczeń, a nie wycena leczenia.
Dobrowolne podwyższenie oznacza większe ryzyko
Obowiązkowe eigen risico można dobrowolnie zwiększyć o 100 €, 200 €, 300 €, 400 € lub 500 €. W zamian składka jest niższa. Przy największym podwyższeniu łączny udział własny w 2026 r. wynosi 885 €: 385 € obowiązkowo i 500 € dobrowolnie.
Nie jest to limit wszystkich wydatków na zdrowie. Dopłaty, opieka nieobjęta ubezpieczeniem i inne niezwracane koszty mogą dojść osobno. Sprawdź, czy możesz zapłacić większy rachunek, gdy nadejdzie. Nie kieruj się wyłącznie miesięczną obniżką składki. Szerszy budżet opisujemy w artykule o kosztach ubezpieczenia zdrowotnego.
Sprawdź rachunek i przygotuj rezerwę
Otwórz zestawienie rozliczeń ubezpieczyciela. Sprawdź placówkę, świadczenie, kwotę i pozostałe eigen risico. Jeśli widnieje dopłata, zapytaj o przepis będący podstawą obliczenia. Brak pełnego zwrotu wynikający z warunków polisy nie jest automatycznie ustawową eigen bijdrage.
Poproś o rozdzielenie dopłaty, obowiązkowego udziału własnego, dobrowolnego udziału własnego oraz innych kosztów bez refundacji. Zachowaj wyjaśnienie razem z rachunkiem. Jeśli płatność jednorazowa jest trudna, zapytaj ubezpieczyciela o raty.
Odłożenie 385 € przez dwanaście miesięcy wymaga około 32,08 € miesięcznie; 885 € podzielone przez dwanaście daje 73,75 €. To cele oszczędzania, a nie dodatkowe składki. Rachunek może nadejść przed zgromadzeniem całej rezerwy. Uwzględnij też inne wydatki w swojej poduszce finansowej.
Eigen risico i eigen bijdrage mogą wystąpić jednocześnie. Wykorzystanie rocznego limitu udziału własnego nie usuwa pozostałych płatności. Jasne rozliczenie pokazuje, za co płacisz i ile jeszcze warto odłożyć.
Ten artykuł ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady finansowej, podatkowej ani prawnej. Rozważ konsultację z wykwalifikowanym specjalistą w sprawie swojej osobistej sytuacji.